Chopinzee ή μουσική ιδιοφυΐα;

Για τον Βλαντιμίρ ντε Πακμάν ή Βλαντίμιρ φον Πάχμαν είχα πρωτοδιαβάσει πριν από αρκετά χρόνια, στον προθάλαμο του οδοντιατρείου. Το άρθρο, σε κάποιο αγγλικό περιοδικό κλασσικής μουσικής, συνοδευόταν από μια φωτογραφία του καλλιτέχνη, σε ηλικία 40-45 ετών, μαζί με τον γάτο του. Πιανίστας και γάτος είχαν ακριβώς το ίδιο διαπεραστικό-σατανικό βλέμμα. Όσοι πιστεύετε ότι η μαεστρική διαχείριση της εικόνας με τρόπο που να προβάλλει έντεχνα τις ιδιοτροπίες του καλλιτέχνη αποτελεί αποκλειστικότητα ποπ και ροκ μουσικών και ηθοποιών από τα μέσα του 20ού αιώνα και μετά, μάλλον έχετε γελαστεί.

Ρωσογερμανός (ίσως και με εν μέρει εβραϊκή καταγωγή, στοιχείο αρκετά ταιριαστό για σολίστα της κλασσικής), ο ντε Πακμάν γεννήθηκε το 1848 στην Οδησσό της Ουκρανίας. Ο πατέρας του ήταν καθηγητής Πανεπιστημίου, αλλά φαίνεται ότι είχε αποκτήσει φήμη και ως ερασιτέχνης μουσικός. Σε κάθε περίπτωση, επιδίωκε με κάθε τρόπο τη γνωριμία με μεγάλους συνθέτες και ερμηνευτές της εποχής του. Ήταν άλλωστε κι ο αποκλειστικός δάσκαλος μουσικής του νεαρού ντε Πακμάν μέχρι το 1866, όταν αυτός έφυγε για να συνεχίσει τις σπουδές του στη Βιέννη.

Από το 1869 και μετά αποκτά φήμη εξαιρετικού σολίστα. Εγκαθίσταται στην Ιταλία και περιοδεύει σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Αμερική. Το ρεπερτόριό του βασίζεται κυρίως στον Σοπέν, αλλά περιλαμβάνει και Λιστ, Μέντελσσον και Σούμαν. Ο ίδιος ο Λιστ θαύμαζε την ερμηνεία του Ντε Πακμάν στα έργα του Σοπέν. Πριν από μια συναυλία είχε δηλώσει: «Όσοι δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να ακούσουν τον ίδιο τον Σοπέν να παίζει, θα τον ακούσουν απόψε«! Πράγματι, οι ερμηνείες του Ντε Πακμάν χαρακτηρίζονταν από εξαιρετική δεξιοτεχνία, λυρισμό, απίστευτες μουσικές αποχρώσεις και μια εντελώς ιδιαίτερη αίσθηση του μουσικού χρόνου (που θα έκανε τους σύγχρονος μουσικολόγους να φάνε τις παρτιτούρες τους από το κακό τους).

Εντούτοις, το όνομα του ντε Πακμάν έχει μείνει στην Ιστορία της μουσικής κυρίως για τις απίστευτες εκκεντρικότητες του πιανίστα. Ξεκινούσε τις συναυλίες του με εντελώς προσωπικές επεξηγηματικές εισαγωγές. Μουρμούραγε και σιγοτραγουδούσε κατά τη διάρκεια των κομματιών. Διέκοπτε συχνά τη μουσική για να μιλήσει με το κοινό. Όταν πετύχαινε κάτι που θεωρούσε αρκούντως δεξιοτεχνικό, σταματούσε να παίζει, φιλούσε τα χέρια του κι αναφωνούσε «Μπράβο, Πάχμαν«! Ο ίδιος έλεγε ότι τακτικότατα άρμεγε αγελάδες στο αγρόκτημά του για να διατηρεί απαλό το δέρμα των χεριών του. Και, φυσικά, το δηλωτικό τίτλου ευγενείας «ντε/ φον» δεν ήταν παρά αυθαίρετη προσθήκη του ιδίου στο όνομά του.

Ο Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω χαρακτήριζε τις συναυλίες του ντε Πακμάν ως «παραστάσεις παντομίμας με συνοδεία ολίγου Σοπέν«. Ο Αμερικανός μουσικολόγος Τζέιμς Χάνεκερ τον έλεγε «Chopinzee«! Κι, όμως, οι αρκετές ηχογραφήσεις που μας άφησε ο ντε Πακμάν μέχρι τον θάνατό του (το 1933 στη Ρώμη) μαρτυρούν ότι υπήρξε ένας από τους ιδιοφυέστερους πιανίστες της Ιστορίας.

[Facebook, 26 Ιανουαρίου 2014]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s