Ο μέγας Ιησουίτης

Αιχμή του δόρατος της καθολικής αντιμεταρρύθμισης, αντικείμενο φθόνου, συκοφαντιών και μίσους από τους όχι και λίγους αντιπάλους της, η Εταιρία του Ιησού υπήρξε, εκτός των άλλων, κι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς προώθησης της γνώσης και δη της επιστημονικής.

Κανείς δεν ενσαρκώνει καλύτερα αυτήν την πτυχή της ιησουιτικής νοοτροπίας από τον Αθανάσιο Κίρχερ (Γκάιζα Θουριγγίας, περιοχή της Φούλντα, 2 Μαΐου 1601 – Ρώμη, 27 Νοεμβρίου 1680). Ο πατέρας του, ο Ιωάννης Κίρχερ από τη Μαγεντία, σπούδασε φιλοσοφία και θεολογία, αλλά αντί για ιερωμένος έγινε τελικά σύμβουλος του Βαλτάσαρ, ηγουμένου και ηγεμόνα της Φούλντα. Η ανατροπή του Βαλτάσαρ είχε ως αποτέλεσμα την κοινωνική και οικονομική καταστροφή του Ιωάννη Κίρχερ. Παρά τις δυσκολίες, όμως, αυτός συνέχισε να καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για τη μόρφωση των παιδιών του. Ο Αθανάσιος ήταν ο νεότερος από έξι γιους.

Άρχισε τις σπουδές του στο Ιησουιτικό Κολλέγιο της Φούλντα, μελετώντας αρχαία ελληνικά και εβραϊκά. Το 1618 εισήλθε στην Εταιρία του Ιησού και συνέχισε τις σπουδές του σε διάφορες πόλεις της Γερμανίας (Πάντερμπορν, Μύνστερ, Κολωνία, Μαγεντία – όπου και χειροτονείται ιερέας το 1628 – και Βύρτσμπουργκ, όπου και θα αρχίσει να διδάσκει γύρω στα 1630). Προσπαθώντας να ξεφύγει από τον όλεθρο του Τριακονταετούς Πολέμου, καταλήγει στη Ρώμη (1635), διδάσκοντας στο Ρωμαϊκό Κολλέγιο των Ιησουιτών φυσική, μαθηματικά και ανατολικές γλώσσες. Θα παραμείνει στο ίδρυμα αυτό μέχρι το τέλος της ζωής του. Το 1646 απαλλάσσεται από τα διδακτικά καθήκοντά του για να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στο ερευνητικό και συγγραφικό έργο του.

Kircher_Map_of_the_World_(Earliest_Map_of_World_to_Show_Currents)_-_Geographicus_-_GeoHydro-kircher-1665Πραγματικός homo universalis ασχολήθηκε με τα μαθηματικά, τη χημεία, τη φυσική, την αστρονομία, την ηφαιστιολογία, την ιατρική, την ακουστική, τη μουσικολογία (εξαιρετικές μελέτες για τις ταραντέλλες του ιταλικού νότου), τη γεωγραφία και τη χαρτογραφία, τις ανατολικές γλώσσες, τις καβαλιστικές μελέτες και τον αποκρυφισμό (και μη γελάτε για τα τελευταία, κάθε λόγιος της Αναγέννησης και των πρώιμων Νεότερων Χρόνων είχε τέτοια ενδιαφέροντα, ρίξτε μια ματιά και στο πάθος του Καρτέσιου για τους Ροδόσταυρους).

Οι θεωρητικές και εμπειρικές μελέτες του οδήγησαν, σε αρκετές περιπτώσεις, σε αξιοθαύμαστα αποτελέσματα (π.χ. η κατασκευή μικροσκοπίων και μεγαφώνων, η κατανόηση του φαινομένου των θαλάσσιων ρευμάτων, η παρατήρηση ότι η πανώλη πρέπει να οφείλεται σε μικροοργανισμούς). Ακόμη κι οι παταγώδεις αποτυχίες του ήταν συναρπαστικές, όπως οι προσπάθειές του να αποκρυπτογραφήσει τα ιερογλυφικά καταλήγοντας σε εντυπωσιακά, αλλά, δυστυχώς, εντελώς πεπλανημένα συμπεράσματα.

[Facebook, 26 Νοεμβρίου 2013]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s