Ιωάννης ΚΒ΄


Στις 7 Αυγούστου του 1316, εκλέγεται πάπας με το όνομα Ιωάννης ΚΒ΄ ο Ιάκωβος Ντυέζ, γιος εύπορου εμποροβιοτέχνη από την Καόρ της νοτιοδυτικής Γαλλίας. Σε μια περίοδο που σημαδεύεται από έντονες πολιτικές κι εκκλησιαστικές διαμάχες (προβλήματα διαδοχής στον γαλλικό θρόνο και τέλος της δυναστείας των Καπετιδών, διαφωνίες για την έδρα της παπικής εξουσίας, αποσχιστικές τάσεις σε εκκλησιαστικά τάγματα κ.λπ.), χρειάστηκαν να περάσουν πάνω από 2 χρόνια από τον θάνατο του Κλήμεντος Ε΄ για να εκλεγεί νέος πάπας. Και πάλι, η εκλογή είχε θεωρηθεί από το Κογκλάβιο συμβιβαστική λύση: επιλέγοντας έναν 72χρονο, που αντιμετωπιζόταν απλώς σαν δύστροπος γέροντας, οι καρδινάλιοι πίστευαν ότι είχαν εκλέξει έναν μεταβατικό πάπα που θα τους άδειαζε σύντομα τη γωνιά. Μόνο που ο Ιάκωβος Ντυέζ/Ιωάννης επρόκειτο να παραμείνει στην Αγία Έδρα για 18 ολόκληρα χρόνια.

Για τους περισσότερους από εμάς, ο Ιωάννης ΚΒ΄ είναι ο πάπας που αναφέρεται στο κατά Έκο «Όνομα του Ρόδου». Χωρίς να εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο μυθιστόρημα, η μορφή του κυριαρχεί όχι μόνο στις συζητήσεις μεταξύ παπικής αντιπροσωπείας κι αντιπροσωπείας του Τάγματος των Φραγκισκανών, αλλά και στους διαλόγους μεταξύ Άντσο του Μελκ και Γουλιέλμου του Μπάσκερβιλλ.

Η παπική θητεία του Ιωάννη υπήρξε αμφιλεγόμενη, αλλά οπωσδήποτε σημαντική ως προς τις συνέπειές της.

– Καθόρισε με τρόπο κατ’ ουσίαν θεσμικό την Αβινιόν ως έδρα της παπικής εξουσίας.
– Αντιμετώπισε επιτυχώς το θεολογικό/πολιτικό πρόβλημα που προκαλούσαν οι παρεκκλίνουσες τάσεις που είχαν εκδηλωθεί στο Τάγμα των Φραγκισκανών υπέρ της δογματικής άποψης περί πενίας του Ιησού και συνακόλουθα της Εκκλησίας. Ξεκινώντας ως θεολογική θέση μιας συνιστώσας των Φραγκισκανών (Πνευματικοί), η άποψη αυτή έτυχε της υποστήριξης (για λόγους μάλλον πολιτικής, τόσο εκκλησιαστικής όσο και γενικότερης) του γενικού μαγίστρου του Τάγματος, του Μιχαήλ της Τσεζένας, και (για αμιγώς πολιτικούς λόγους) του Γερμανού αυτοκράτορα Λουδοβίκου της Βαυαρίας (σύμβουλος αμφοτέρων υπήρξε ο γνωστός και μη εξαιρετέος Γουλιέλμος του Όκκαμ). Στη διαμάχη αυτή, ο πάπας αναδείχθηκε καθαρά νικητής στα σημεία, τόσο έναντι του αυτοκράτορα όσο και του Τάγματος.
– Υπήρξε ο πρώτος πάπας που στράφηκε κατά της μαγείας και μαγγανείας, εξομοιώνοντάς τες με αιρέσεις (υπάρχει λογική εξήγηση, επί προσωπικού).
– Ομοίως καταδίκασε με διάταγμα την αλχημεία, μολονότι του αποδίδονται παραδόξως δύο αλχημιστικά συγγράμματα.
– Δημιούργησε τον πρώτο παπικό αμπελώνα (φέρνοντας μάλιστα και ειδικούς οινολόγους κι αμπελουργούς από τη γενέτειρά του). Τα διάφορα Châteauneuf-du-pape του τα χρωστάμε.

Τα εμβλήματά του και μνεία του ονόματός του μπορούμε να διακρίνουμε και σήμερα στην αψίδα της εκκλησίας της Παναγίας του Κάστρου στην παλιά πόλη της Ρόδου.

[Facebook, 6 Αυγούστου 2013]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s